• Hotline: 0983 66 8883
  • |

Phân biệt chứng khoán cơ sở và phái sinh

26/03/2020

Sự ra đời của thị trường chứng khoán phái sinh được xem là có tác động tích cực đến thị trường chứng khoán cơ sở. Nó góp phần hoàn thiện hơn bức tranh tổng thể của thị trường chứng khoán Việt Nam hiện nay. Trong bài viết dưới đây hãy cùng chúng tôi phân biệt chứng khoán cơ sở và phái sinh nhé!

Trên thực tế sự khác biệt giữa chứng khoán cơ sở và chứng khoán phái sinh là rất nhiều. Nên để dễ dàng phân biệt được chứng khoán cơ sở và phái sinh các bạn có thể dựa vào những đặc điểm sau đây:

Về mặt khái niệm

Chứng khoán cơ sở là loại chứng khoán được sử dụng làm tài sản cơ sở của chứng quyền. Trong đó chứng quyền chính là tài sản để đảm bảo cho công ty phát hành chứng khoán và cho phép người sử dụng được quyền mua hoặc được quyền bán trên thị trường.

Chứng khoán cơ sở của chính quyền chính là cổ phiếu niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán tại Việt Nam. Nó đáp ứng các tiêu chí về mức vốn hóa trên thị trường, mức độ thanh khoản, tỷ lệ tự do chuyển nhượng và kết quả hoạt động kinh doanh của tổ chức phát hành chứng khoán cơ sở. Ngoài ra, chứng khoán còn phải đáp ứng các tiêu chí khác do Uỷ ban chứng khoán nhà nước đưa ra và các tiêu chí do chứng chỉ quỹ ETF niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán tại Việt Nam yêu cầu. Chỉ số của chứng khoán cơ sở sẽ do Sở giao dịch chứng khoán Việt Nam xây dựng hoặc phối hợp quản lý cùng tổ chức quốc tế sau khi đã được Ủy ban chứng khoán Nhà nước chấp thuận.

Chứng khoán phái sinh là một trong những công cụ tài chính mà trong đó giá trị của chứng khoán phái sinh phụ thuộc vào giá trị của một hay nhiều loại tài sản cơ sở. Chứng khoán phái sinh sẽ có dạng hợp đồng tài chính trong đó quy định quyền lợi, nghĩa vụ của các bên khi tham gia hợp đồng. Hợp đồng quy định việc chuyển giao tài sản cơ sở với một mức giá được thỏa thuận trước trong một thời điểm nhất định trong tương lai.

Đặc điểm của thị trường giao dịch

Thị trường chứng khoán cơ sở giao dịch trong thị trường giao ngay mang tính tức thời và người mua cũng như người bán không được phép thay đổi sự lựa chọn. Bạn đã đặt lệnh mua là cổ phiếu  sẽ nằm trong tay bạn ngay tại thời điểm khớp lệnh.

Chứng khoán phái sinh giao dịch trên thị trường phái sinh riêng. Thị trường này mang các ưu điểm như tính thanh khoản cao, nhà đầu tư sẽ có các lợi thế về đòn đẩy, bù trừ nhanh chóng không giới hạn về việc nắm giữ. Nhà đầu tư có thể dự đoán xu thế thị trường để thay đổi sự lựa chọn.

Đặc điểm của thị trường giao dịch 

Số lượng phát hành và nơi niêm yết

Chứng khoán cơ sở kiểm soát chặt chẽ số lượng phát cổ phiếu phát hành. Số lượng cổ phiếu phát hành phụ thuộc vào tổ chức phát hành. Một số thị trường sẽ không được phép mua bán chứng khoán cơ sở.

Chứng khoán phái sinh lại không khống chế số lượng cổ phiếu phát hành. Cổ phiếu được niêm yết thoải mái, tự do và không giới hạn. Giới hạn vị thế của chứng khoán phái sinh với nhà đầu tư chuyên nghiệp là 20.000  hợp đồng/ tài khoản. Nhà đầu tư tổ chức có thể sở hữu 10.000 hợp đồng, nhà đầu tư cá nhân có thể sở hữu 5.000 hợp đồng.

Số tiền ký quỹ

Trong chứng khoán cơ bản, bạn phải có đủ 100% tiền và cổ phiếu trước khi giao dịch. Nếu không có bạn có thể vay ký quỹ để mua cổ phiếu và chỉ các cổ phiếu đạt tiêu chuẩn mới được giao dịch ký quỹ.

Với chứng khoán phái sinh, bạn sẽ chỉ ký quỹ một tỷ lệ nhất định so với giá trị của các hợp đồng tương lai. Hiện nay, tỷ lệ ký quỹ theo quy định của chứng khoán phái sinh là 80% bằng tiền mặt và 20% bằng cổ phiếu.

Thời điểm thanh toán và thời gian giao dịch

Thời gian giao dịch của thị trường chứng khoán cơ sở như sau:

  • Sáng: 9h00 – 11h30
  • Chiều: 13h00 – 15h00

Thời gian giao dịch của thị trường chứng khoán phái sinh cụ thể:

  • Sáng: 8h45 – 11h30
  • Chiều: 13h00 – 14h45

Thời gian điểm thanh toán của sàn chứng khoán cơ sở là ngay sau khi khớp lệnh, giao dịch sẽ được thực hiện.

Thời điểm thanh toán của chứng khoán phái sinh là trong tương lai. Khi giao dịch trong thị trường chứng khoán phái sinh, tháng đáo hạn là tháng hiện tại, tháng kế tiếp hoặc hai tháng cuối 02 quý tiếp theo.

Khối lượng giao dịch

Khối lượng giao dịch trên sàn chứng khoán cơ sở tối thiểu là bội số 10 cổ phiếu đối với sàn HOSE. Bội só của 100 cổ phiếu đối với sàn HNX và UPCOM.

 

Khối lượng giao dịch tối thiểu trên sàn chứng khoán phái sinh là 1 hợp đồng.

Khối lượng giao dịch tối đa trên sàn chứng khoán cơ sở là 500.000 cổ phiếu/ 1 lệnh đối với sàn HOSE và 999.999 cổ phiếu/  1 lệnh đối với sàn HNX và Upcom.

Khối lượng giao dịch tối đa trên sàn chứng khoán phái sinh là 500 hợp đồng/ 1 lệnh.

Giá tham chiếu

Giá tham chiếu của sàn chứng khoán cơ sở là giá đóng cửa của cổ phiếu trong phiên giao dịch liền trước. Trong ngày giao dịch đầu tiên: mức giá do doanh nghiệp đăng ký và được Sàn giao dịch HNX, HOSE phê duyệt. 

Giá tham chiếu của sàn chứng khoán phái sinh là giá thanh toán cuối ngày của hợp đồng tương lai trong ngày giao dịch liền trước.

Hình thức thanh toán

Với thị trường chứng khoán cơ sở hình thức thanh toán là chuyển giao vật chất. Bên bán phải có nghĩa vụ giao chứng khoán để chuyển cho bên mua.

Với thị trường chứng khoán phái sinh ít chuyển giao vật chất. Nếu có cũng chỉ diễn ra vào thời điểm thanh toán cuối cùng. Đa phần thanh toán bằng tiền và chuyển giao giá trị chênh lệch.

Trên đây là một số yêu tố giúp phân biệt chứng khoán cơ sở và phái sinh cho các bạn tham khảo. Nếu các bạn muốn tìm hiểu sâu thêm về loại hình chứng khoán phái sinh và giao dịch phái sinh. Hãy liên hệ ngay tới số hotline 0996 393 333 – 0983 668 883 của Công ty Cổ phần Đầu tư và Công nghệ FTV để được giải đáp nhanh nhé!

Thông tin liên hệ:

Công ty Cổ Phần Đầu tư và Công nghệ FTV

Hàng hóa 24 – Sàn giao dịch hàng hóa phái sinh

Địa chỉ: tầng 10, tòa nhà Viwaseen, số 48 Tố Hữu, P. Trung Văn, Quận Nam Từ Liêm, TP. Hà Nội

Email: contact@ftv.com.vn

Hotline: 0996 393 333 – 0983 668 883

    HÃY ĐỂ CHÚNG TÔI TƯ VẤN CHO BẠN

    Bài viết liên quan

    Đường xu hướng trong giao dịch hàng hóa phái sinh

    14/02/2020
    Xu hướng gồm có cả xu hướng giá tăng và xu hướng giá giảm. Về lý thuyết, xu hướng giá tăng gồm liên tiếp những đỉnh giá cao dần và đáy giá cao dần (đỉnh trước cao hơn đỉnh sau và đáy trước cao hơn đáy sau).

    Làm thế nào để trở thành nhà đầu tư tài chính chuyên nghiệp?

    29/05/2020
    Bạn đã bao giờ mơ ước trở thành một nhà đầu tư tài chính tài ba như Warren Buffet hay Peter Lynch. Bạn có bao giờ thắc mắc họ đã làm gì để có được thành công như vậy?

    Tại sao lựa chọn đầu tư hàng hóa phái sinh?

    16/02/2020
    Nhắc tới đầu tư tài chính thì hầu hết mọi người đều nghĩ tới các kênh đầu tư truyền thống như cổ phiếu và trái phiếu, bất động sản,... Nhưng hiện tại có một thị trường mới được cấp phép giao dịch là thị trường hàng hóa phái sinh.