Chứng khoán kinh doanh là gì? Nghiệp vụ kinh doanh chứng khoán

20/04/2022

Thị trường chứng khoán sôi động mang lại thuận tiện cho việc kinh doanh chứng khoán. Tuy nhiên, nhiều nhà đầu tư vẫn chưa biết chứng khoán kinh doanh là gì? Hãy cùng theo dõi bài viết dưới đây của Hanghoa24 để có thêm thông tin về chứng khoán kinh doanh là gì nhé!

1. Chứng khoán kinh doanh là gì?

Chứng khoán kinh doanh là gì?

Chứng khoán kinh doanh là các chứng khoán mà ngân hàng thương mại được mua vào với mục đích hưởng sự chênh lệch giá trong ngắn hạn và các tài sản phái sinh được nắm giữ không phải với mục đích phòng ngừa. Chứng khoán kinh doanh gồm: cổ phiếu, trái phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán và các loại chứng khoán, công cụ tài chính khác.

Cách kinh doanh chứng khoán của các ngân hàng thương mại này nhằm mục đích khi chứng khoán tăng giá thì sẽ bán đi thu lại lợi nhuận. Và thời gian đầu tư chứng khoán kinh doanh hoặc thời gian bỏ vốn cho việc kinh doanh chứng khoán online là khá ngắn.

Nhằm hạn chế cho những rủi ro trong quá trình kinh doanh chứng khoán thì các ngân hàng thương mại sẽ có những biện pháp dự phòng giảm giá những mã chứng khoán kinh doanh. Để có cái nhìn về tổng thể nhất về thị trường chứng khoán, Hiệp hội kinh doanh chứng khoán Việt Nam đã ra đời.

Hiệp hội ra đời nhằm giữ vai trò là cầu nối giữa các nhà kinh doanh chứng khoán với các cơ quan quản lý nhà nước, công chúng đầu tư. Hiệp hội sẽ tham gia tích cực, đóng góp ý kiến vào việc ban hành các cơ chế, chính sách của cơ quản lý nhà nước nhằm góp phần thúc đẩy thị trường chứng khoán Việt Nam phát triển.

* Chứng khoán kinh doanh bao gồm các loại:

– Cổ phiếu và trái phiếu được niêm yết trên thị trường chứng khoán.

– Các loại chứng khoán và công cụ tài chính khác.

Các loại chứng khoán kinh doanh sẽ được kế toán phản ánh trên bảng báo cáo kế toán. Từ đó, tài khoản chứng khoán kinh doanh sẽ phản ánh tình trạng mua, bán cũng như thanh toán các loại chứng khoán kinh doanh vì mục đích kinh doanh.

2. Hạch toán trong chứng khoán kinh doanh

Hạch toán chứng khoán kinh doanh

Chứng khoán kinh doanh được hạch toán theo số tài khoản 121 theo luật kinh doanh.

Bên Nợ: Giá trị chứng khoán kinh doanh đã mua vào.

Bên Có: Giá trị ghi sổ chứng khoán kinh doanh khi bán đi.

Số dư bên Nợ: Tại thời điểm báo cáo được xem là giá trị chứng khoán kinh doanh.

* Tài khoản 121 – chứng khoán kinh doanh có 3 tài khoản cấp 2:

– Tài khoản 1211: Cổ phiếu tài khoản này phản ánh tình hình mua, bán cổ phiếu với mục đích sở hữu để bán kiếm lời.

– Tài khoản 1212: Trái phiếu trong tài khoản này phản ánh tình hình mua, bán và thanh toán các loại trái phiếu nắm giữ với mục đích sinh lợi nhuận.

– Tài khoản 1218: là chứng khoán và công cụ tài chính khác nhằm phản ánh tình hình mua, bán các loại chứng khoán và các công cụ tài chính khác theo quy định của pháp luật với mục đích sinh lời như: chứng chỉ quỹ, quyền mua cổ phần, chứng quyền, quyền chọn mua/bán, hợp đồng tương lai, thương phiếu,vv. Ngoài ra tài khoản này còn phản ánh cả tình hình mua, bán các loại giấy tờ có giá khác như: thương phiếu, hối phiếu để bán kiếm lời.

Với những người mới làm báo cáo tài chính thường rất khó phân biệt được chứng khoán kinh doanh đâu là nguồn vốn, đâu là tài sản. Chứng khoán kinh doanh thực chất là tài khoản 121 nó dùng chỉ các loại tài sản, từ đó có thể hiểu chứng khoán kinh doanh là một tài sản có thể dùng để mua/bán, trao đổi nhằm mục đích sinh lợi nhuận cho công ty.

3. Sự khác nhau của chứng khoán kinh doanh và chứng khoán đầu tư

Trong các hoạt động kinh doanh của công ty phát hành trái phiếu và cổ phiếu chứng khoán đầu tư và chứng khoán kinh doanh. Người làm kế toán cần phải phân biệt được 2 loại chứng khoán này khi hạch toán vì có sự khác nhau về:

* Khái niệm về 2 loại chứng khoán:

–  Chứng khoán kinh doanh là loại tài sản có thể trao đổi, mua bán và tạo ra lợi nhuận cho công ty khi phát hành trái phiếu, cổ phiếu.

–   Đối với chứng khoán đầu tư được xem là một loại chứng khoán gồm các chứng khoán vốn hoặc chứng khoán nợ được công ty nắm giữ với mục đích đầu tư để có lợi nhuận. Chứng khoán đầu tư gồm có: chứng khoán nắm giữ đến ngày đáo hạn và chứng khoán sẵn sàng để bán.

* Đặc điểm của 2 loại chứng khoán:

–  Đối với chứng khoán kinh doanh được xem là một tài sản ngắn hạn và được mua để bán ra ngoài trong thời gian ngắn.

– Còn đối với chứng khoán đầu tư là dạng chứng khoán vốn hay chứng khoán nợ mà công ty dự định sẽ nắm giữ đến ngày đáo hạn hay nắm giữ lâu dài nếu không có ngày đáo hạn.

* Về mục đích:

Với chứng khoán kinh doanh việc trao đổi, mua bán nhằm tạo ra lợi nhuận cho công ty. Ngoài ra, trong chứng khoán đầu tư thì việc bán ra trước ngày đáo hạn hay nắm giữ lâu dài nếu không có ngày đáo hạn để có thể thu về lợi nhuận.

* Báo cáo tài chính: 

 Chứng khoán kinh doanh không thể thiếu các bài báo cáo tài chính hàng năm, hàng tháng.

– Chứng khoán đầu tư lại không được thể hiện trên báo cáo tài chính và cũng không được ghi vào lợi nhuận ròng.     

4. Công ty chứng khoán kinh doanh nghĩa là gì?

Công ty chứng khoán kinh doanh là một công ty cổ phần được thành lập hoặc một công ty trách nhiệm hữu hạn và hoạt động theo các quy định khác và luật chứng khoán. Công ty này sẽ thực hiện một số hay toàn bộ nghiệp vụ kinh doanh chứng khoán theo giấy phép của Uỷ ban chứng khoán nhà nước cấp.

Hoạt động kinh doanh gồm có: tự doanh chứng khoán, môi giới kinh doanh, tư vấn đầu tư chứng khoán hay bảo lãnh phát hành chứng khoán. Nhưng trong thực tế, các hoạt động môi giới của công ty chứng khoán đảm nhiệm vai trò quan trọng của việc mua, bán chứng khoán trên thị trường giao dịch. Ngoài ra công ty chứng khoán hay còn gọi là công ty môi giới.

5. Kinh doanh chứng khoán thế nào để hiệu quả?

Chứng khoán kinh doanh đã đem lại nhiều lợi nhuận cho nhà đầu tư cho nên ngày càng nhiều người tìm hiểu về chứng khoán kinh doanh nhưng chưa thực sự biết được kinh doanh chứng khoán như thế nào? Các bạn cần mở cho mình một tài khoản chứng khoán kinh doanh đã đăng ký tại cơ sở có thẩm quyền. Có số lượng vốn đủ lớn, bạn đã có thể bắt đầu tiến hành giao dịch, mua chứng khoán kinh doanh tại thời điểm mà bạn cho rằng nó sẽ đem lại lợi nhuận và khả năng sinh lời lớn.

Lúc chúng ta cùng nói và bàn về các giao dịch của chứng khoán kinh doanh thì tưởng nó khá đơn giản nhưng khi bắt tay vào đầu tư chứng khoán thì chúng ta cần nắm vững những kiến thức, kinh nghiệm, khả năng để có thể đưa ra việc quyết định mua và bán hợp lý.

6. Một số rủi ro của chứng khoán kinh doanh

Một số rủi ro của chứng khoán kinh doanh

Khi đầu tư chứng khoán, rủi ro có thể hiểu là những gì không chắc chắn của tiền lãi đầu tư hoặc không nhận biết được tiền lãi đầu tư. Vậy nên trong đầu tư kinh doanh chứng khoán được chia thành 2 loại rủi ro: rủi ro không hệ thống và rủi ro hệ thống.

– Rủi ro hệ thống: Được xem là rủi ro có liên quan đến cả thị trường và các công ty.

Ví dụ: Sự thay đổi về chính sách của nhà nước, lãi suất, lạm phát…

– Rủi ro không hệ thống: Là loại rủi ro chỉ có liên quan đến một nhóm cổ phiếu nào đó.

Ví dụ: Vụ phát hiện số dư lượng chất kháng sinh hàng thủy sản của Việt Nam xuất khẩu sang Nhật hay vụ kiện tôm, cá basa của Mỹ.

Ngoài những rủi ro đã nêu, chứng khoán không niêm yết và chứng khoán niêm yết (còn gọi là chứng khoán OTC) thì có nhiều rủi ro hơn ở những điểm:

+ Sự rủi ro về tính thanh khoản: Tại thời gian thị trường OTC bị đóng băng thì nhiều nhà đầu tư đã chấp nhận bán lỗ cổ phiếu OTC mà không thể bán ra được. Đáng lẽ khi đó thông thường sẽ có thể dễ dàng bán được chứng khoán niêm yết nếu nhà đầu tư chấp nhận một mức giá rẻ.

+ Rủi ro về các thông tin: Các thông tin bị hạn chế về doanh nghiệp và có tính chất không minh bạch trong thông tin là một hạn chế rất lớn đối với cổ phiếu OTC.

7. Nghiệp vụ kinh doanh chứng khoán

Nghiệp vụ kinh doanh chứng khoán có nghĩa là những nghiệp vụ kinh doanh mà công ty chứng khoán cần được đảm bảo. Các nghiệp vụ kinh doanh chứng khoán theo Điều 72, luật chứng khoán và được đổi bổ sung năm 2014 theo quy định:

– Các công ty chứng khoán được cấp phép thực hiện một hoặc một số hay toàn bộ nghiệp vụ kinh doanh như: Tự doanh chứng khoán, Môi giới chứng khoán, Tư vấn đầu tư chứng khoán, Bảo lãnh phát hành chứng khoán.

– Các công ty chứng khoán chỉ được cấp phép hoạt động nghiệp vụ tự doanh chứng khoán khi có được sự cấp phép thực hiện nghiệp vụ môi giới chứng khoán.

– Các công ty chứng khoán chỉ được cấp phép hoạt động nghiệp vụ bảo lãnh phát hành chứng khoán khi có được cấp phép thực hiện nghiệp vụ tự doanh chứng khoán.

8. Cách dự phòng giảm giá chứng khoán kinh doanh.

Dự phòng giảm giá chứng khoán kinh doanh được hiểu là dự phòng về phần giá trị bị tổn thất có thể xảy ra khi giảm giá các loại chứng khoán doanh nghiệp mà mình đang nắm giữ với mục đích kinh doanh.

Để có thể phản ánh dự phòng giảm giá chứng khoán kinh doanh thì các kế toán phải sử dụng tài khoản 2291 (Dự phòng giảm giá chứng khoán kinh doanh).

Để có thể hạch toán tài khoản 2291, các kế toán cần phải tuân thủ một số nguyên tắc được quy định của pháp luật:

– Doanh nghiệp được phép trích lập khoản dự phòng đối với phần giá trị bị tổn thất có thể xảy ra khi đã có bằng chứng chứng minh cho thấy giá trị thị trường của các loại chứng khoán doanh nghiệp nắm giữ vì mục đích kinh doanh bị giảm giá so với giá trị ghi trong sổ.

 – Căn cứ, điều kiện, mức trích lập và hoàn nhập dự phòng phải thực hiện theo các quy định đề ra của pháp luật.

– Để việc trích lập hay hoàn nhập khoản dự phòng giảm giá chứng khoán kinh doanh được thực hiện theo thời gian lập Báo cáo tài chính:

+ Nếu số dư dự phòng phải lập năm nay lớn  hơn số dư dự phòng đã ghi trên sổ kế toán thì lúc này doanh nghiệp cần trích lập bổ sung số chênh lệch đó và ghi nhận vào chi phí tài chính trong kỳ.

+ Nếu số dư dự phòng phải lập năm nay nhỏ hơn số dư dự phòng đã lập từ năm trước vẫn chưa sử dụng hết thì doanh nghiệp cần hoàn nhập số chênh lệch đó và ghi giảm vào chi phí tài chính.

9. Khái niệm về công ty chứng khoán kinh doanh.

Công ty chứng khoán kinh doanh được hiểu là các công ty cổ phần hoặc các công ty trách nhiệm hữu hạn được thành lập và hoạt động theo quy định Luật chứng khoán và các quy định pháp luật khác. Các công ty chứng khoán cần thực hiện một, toàn bộ hoặc một số nghiệp vụ kinh doanh chứng khoán theo giấy cấp phép của Uỷ ban chứng khoán nhà nước.

Kết luận

Trên đây là những thông tin mà Hanghoa24 chia sẻ về chứng khoán kinh doanh, những hạch toán, rủi ro mà nhà đầu tư cần biết khi tham gia vào thị trường. Hy vọng rằng  những chia sẻ trên sẽ giúp cho các bạn có thêm kiến thức về lĩnh vực này. Nếu các bạn còn bất kỳ băn khoăn nào về chứng khoán hay giao dịch chứng khoán, hãy gọi ngay tới số HOTLINE 0863 688 883 để các chuyên viên của Hanghoa24 có thể hỗ trợ tốt hơn.

Xem thêm:

    HÃY ĐỂ CHÚNG TÔI TƯ VẤN CHO BẠN

    0983668883